Al sinds het begin van de negentiende eeuw doen wetenschappers en amateurarcheologen onderzoek naar het ontstaan en de ontwikkeling van een stad of streek. Opgegraven resten - aardewerk, glas, metaal, gesteente en bot - vertellen ons meer over de bewoners ervan.
Op en in de Zeeuwse bodem is nog een grote hoeveelheid archeologische informatie aanwezig. Dit archeologische bodemarchief - varierend van prehistorie, Romeinse tijd, middeleeuwen tot nieuwe tijd - vormt een noodzakelijke aanvulling op de geschiedenis zoals wij die kennen uit (opgetekende) bronnen in archieven en musea.
Archeologische Monumentenkaart Zeeland telt bijna 500 gewaardeerde archeologische monumenten op de Archeologische Monumentenkaart. Een klein deel daarvan is nog zichtbaar. Voor het merendeel zijn dit kasteelbergen of mottes, in Zeeland ook wel vliedbergen genoemd. Het grootste deel van deze archeologische monumenten is niet zichtbaar omdat de resten zich onder het aardoppervlak bevinden.
Archeologiebeleid Van de bijna 500 Zeeuwse monumenten zijn er 77 aangewezen als beschermd monument op grond van de Monumentenwet 1988. Archeologen ontdekken in Zeeland regelmatig nieuwe monumenten om aan de Archeologische Monumentenkaart toe te voegen. Naast de gewaardeerde archeologische monumenten zijn er in Zeeland nog circa 2.000 oudheidkundige vindplaatsen bekend.
Advisering voor overheden Alle informatie bekend over Zeeuwse archeologische vindplaatsen ligt bij de SCEZ opgeslagen in het Zeeuws Archeologisch Archief en in Archis, de nationale archeologische database. De Indicatieve Kaart Archeologische Waarden vermeldt de archeologische trefkans op mogelijke vindplaatsen. Belangrijke vondsten vinden opslag in het Provinciaal Archeologisch Depot. Een aantal daarvan leent de SCEZ uit aan culturele instellingen en scholen. Vanuit het kenniscentrum archeologie adviseert de SCEZ instanties en particulieren over allerlei facetten van de archeologie.