Cultuurhistorie in ruimtelijke ordening
Het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is op 17 juni 2011 aangepast. De Koningin heeft getekend: cultuurhistorisch erfgoed wordt naast archeologie en monumenten een verplicht onderdeel in de afweging van bestemmingsplannen. De bepaling gaat in per 1 januari 2012.
Met het nieuw ingezette rijksbeleid Modernisering Monumentenzorg wil de minister bereiken dat gemeenten cultuurhistorie verankeren in hun eigen beleid door het opnemen van een cultuurhistorische paragraaf in bestemmingsplannen. Deze wijze van borging via het systeem van de ruimtelijke ordening bestond in het Bro nog niet voor cultuurhistorische waarden in het algemeen. Het systeem van borging via de Wro (Wet ruimtelijke ordening) dat al gold voor archeologie is nu als het ware uitgebreid tot alle cultuurhistorische waarden.
Belangen en waarden
De meeste gemeenten in Zeeland hebben goed in beeld wat de bijzondere en waardevolle plekken zijn binnen hun gebied. Zij moeten echter nog instrumenten ontwikkelen om deze cultuurhistorie in een vroegtijdig stadium te betrekken bij (ruimtelijke) planvorming. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om een cultuurhistorische waardenkaart inclusief database en beleid hoe met deze waarden om te gaan. Op basis van de kaart kan iedere gemeente keuzes maken welk belang het toekent aan de geïdentificeerde cultuurhistorische waarden en hoe het ermee om wil gaan. Deze waarden met bijbehorend beleidsintenties worden vervolgens vastgelegd in bestemmingsplannen.
Kwaliteitseisen voor opname cultuurhistorie
Er komen landelijke normen om vast te stellen of cultuurhistorisch onderzoek naar behoren is verricht. Dat heeft staatssecretaris Zijlstra van OCW toegezegd aan de Eerste Kamer, in reactie op vragen van het Eerste Kamerlid Margriet Meindertsma (PvdA). De toezegging is van belang, omdat vanaf 1 januari 2012 voor elk nieuw bestemmingsplan cultuurhistorisch onderzoek moet worden verricht, dat vervolgens in het bestemmingsplan moet worden verwerkt. Het ministerie zal de normen voor bouwhistorisch en cultuurhistorisch onderzoek opstellen samen met alle relevante partijen, opdat er voldoende draagvlak is in de beroepsgroep.
Normen
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed neemt het initiatief voor het opstellen van de normen. Zijlstra verwacht dat de normen niet kwantitatief, maar kwalitatief van aard zullen zijn, zodat het waarderen en selecteren van cultuurhistorisch erfgoed, en het beoordelen van wijzigingen aan beschermd erfgoed verantwoord kan gebeuren. De staatssecretaris is niet van plan om de normen te verankeren in wetgeving, zoals de AMvB Ruimte, maar hij wil dat ze in het bestel op de meest effectieve wijze een plaats krijgen, en wel zodanig dat de normen ook snel aan nieuwe inzichten kunnen worden aangepast. Margriet Meindertsma concludeerde dat deze normen niet alleen een rol spelen bij de waardestelling van cultuurhistorische objecten en gebieden, maar ook in de advisering over vergunningverlening en bij de toekenning van monumentensubsidies. Staatssecretaris Zijlstra beloofde verder dat de Erfgoedinspectie periodiek onderzoek zal doen naar de manier waarop gemeenten cultuurhistorisch onderzoek verrichten en dat verwerken in hun bestemmingsplannen.
Meer informatie
- Ga naar het Besluit van 17 juni 2011 in het Staatsblad >>
