Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland

In Zeeland staan zo'n 280 kerken die als 'historisch’ kunnen worden aangemerkt. Het zijn allemaal kerkgebouwen gebouwd vóór 1970. Tussen deze kerken bestaan grote verschillen. Eén ding is hetzelfde.
In het rapport uit 2005 een probleemanalyse, en de aanbevelingen.

Sommige kerken zijn gebouwd in de middeleeuwen en sommige nog maar vijftig jaar geleden. Sommige zijn protestants, sommige katholiek, sommige hebben de status van rijksmonument en andere hebben deze status weer niet. Maar de kerken hebben een belangrijke karakteristiek gemeen: het zijn beeldbepalende gebouwen, die van oudsher het hart van de Zeeuwse samenleving vormen.

Beeldbepalend en bedreigd
Een kerkgebouw uit de Wederopbouwperiode (1940-1965/1970) kan immers evenzeer een centrale, beeldbepalende plek in een buurt, dorp of stad innemen als een kerk die er al een paar honderd jaar staat. Daarnaast hebben veel van deze kerken, ook de jongere, te kampen met problemen van diverse aard; veel van deze kerken dreigen door teruggang in het kerkbezoek of oplopende kosten voor instandhouding uit het stads- of dorpsbeeld te verdwijnen.

Onderzoek
Vanwege de zorg over deze bijzondere en belangwekkende categorie gebouwen heeft de Provincie Zeeland in 2005 de SCEZ opdracht gegeven om:
1. De problemen in kaart te brengen ten aanzien van de instandhouding van historische kerkgebouwen in Zeeland;
2. Aanbevelingen te formuleren voor instandhouding, op basis waarvan de provincie samen met andere overheden en organisaties beleid kan formuleren.

Praktijkgevallen
Het onderzoek is uitgevoerd aan de hand van twee praktijkgevallen, te weten de Hervormde kerk van Hoofdplaat en de rooms-katholieke dorpskerken in de gemeente Hulst. Toch is het onderzoek nadrukkelijk van toepassing op heel Zeeland. Naast deze twee praktijkgevallen zijn immers ook alle gemeenten in Zeeland geënquêteerd en zijn meer dan dertig instanties geïnterviewd.

Projectgroep
De projectgroep die het onderzoek heeft uitgevoerd werd geleid door de SCEZ. Daarnaast waren de Provincie Zeeland, de Monumentenwacht, de Vereniging Zeeuwse Gemeenten en de gemeente Hulst in de projectgroep vertegenwoordigd. Het Monumentenhuis Brabant is door de SCEZ bij het onderzoek betrokken vanwege de ervaringen die zij heeft opgedaan bij een soortgelijk onderzoek in de provincie Noord-Brabant.

Eindrapportage 
De uitkomsten van het onderzoek zijn gepubliceerd in de eindrapportage:

• Eindrapportage pilot Historische kerken in Zeeland.pdf