Steeds meer boerderijen verliezen hun oorspronkelijke agrarische functie. Naar verwachting zullen de komende 15 jaar ten minste 17.000 boerderijen in de verkoop komen, zo blijkt uit een onderzoek van de Universiteit Wageningen. De handreiking uit 2010 biedt hulp.
Vooral de schaalvergroting in de landbouw en de gestage afname van het aantal agrariërs liggen ten grondslag aan deze ontwikkeling. Om verval en sloop van cultuurhistorisch waardevolle boerderijen zoveel mogelijk te voorkomen is het belangrijk een goede herbestemming voor deze objecten te vinden. Het betreft dan niet alleen het boerenwoonhuis, maar ook de bijgebouwen, zoals in Zeeland onder andere de landbouwschuur, het wagenhuis en het varkenshok.
Nieuwe eisen Herbestemming stelt echter nieuwe eisen aan een gebouw, zoals extra daglicht of meer wooncomfort. De aanpassingen die dat met zich meebrengt vragen om het maken van afwegingen, waarbij de historische en architectonische waarden van het monumentale object bij voorkeur onderkend en gerespecteerd worden. Dit vraagt om de juiste kennis en een goede voorbereiding. Ervaring, dialoog, samenwerking en vakmanschap vormen de basis van een geslaagde herbestemming.
Handreiking RCE Om zowel de boerderijeigenaar als overheden en professionals (onder anderen architecten) een praktische handreiking te bieden heeft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) een brochure uitgegeven. De brochure met de titel Een toekomst voor boerderijen laat zien hoe de verbouwing en herbestemming van monumentale boerderijen uitgevoerd kunnen worden. Een vastomlijnd recept daarvoor bestaat niet; in de monumentenzorg staat maatwerk immers voorop. Toch zijn er belangrijke algemene uitgangspunten, richtlijnen en tips die maken dat een verbouwings- of herbestemmingsproject een succes kan worden. In de brochure zijn deze richtlijnen en tips samengebracht.